1. - 8. júní  1998

Ekki var laust við að heilagur andi svifi yfir Reykjanesskaganum um hádegisbil 1. júní  eða á

2. dag hvítasunnu þegar Landsvirkjunarkórinn og fylgifiskar hans lögðu af stað í sína fyrstu utanlandsreisu, til að syngja fyrir "danskinn", heimsækja orkufyrirtæki og taka þátt í kóramóti í Ballerup.

Mikil spenna lá í loftinu í flugstöð Leifs, allir voru á ferð og flugi að ná sér í hin ýmsu tól og tæki, vellyktandi og alls kyns góðgæti,  sem er aldeilis nauðsynlegt í svona ferð, til að allt gangi upp.

Að íslenskum tíma 13:45 komust söngfuglarnir í loftið og nú voru allir orðnir slakir og brosleitir enda búnir að fá sér einn öl eða kaffisopa fyrir flugtakið.  Allir voru sem sagt til í slaginn sem framundan var næstu vikuna. 

Mjúk lending á Kastrup að ísl. tíma 16:50.  Holgeir hinn danski sem átti að sjá um flutninga kórsins sveik lit og sendi eftir hópnum tveggja hæða far frá Östervangs Turistfart, enda bilaði það fljótlega eftir að lagt var af stað inn til Köben.  Einhver hélt því fram að þetta væri með ráðum gert til að kórinn gæti æft sig í götusöng, enda ekkert annað þarfara að gera meðan beðið var annarrar rútu.  Rosknar konur fylgdust með úr gluggum og af svölum í kring og hlýddu á englaraddirnar og virtust glaðar með þessa óvæntu uppákomuna.

Um níuleytið komst kórinn á hótelið, sem bar það virðulega nafn Copenhagen Star staðsett á "besta" stað í borginni, þó næsta umhverfi væri kannski ekkert sérlega heillandi að allra dómi.  Kvöldinu eyddi fólk í að fá sér eitthvað í svanginn og í rölt um kring, allt rólegt og yfirvegað.  Háttumál á guðlegum tíma, enda langur og erfiður dagur framundan.

2. júní

Kjarngóður morgunverður að hætti Dana í býtið og síðan lagt af stað til Hróarskeldu, auðvitað í tveggja hæða rútu kl. 10.00.  Kórinn æfði í hliðarsal dómkirkjunnar frægu og síðan var gerð tilraun til að syngja Ave Verum Corpus inni í kirkjunni.  Því miður voru þá nokkrir félaganna stungnir af til að fá sér pylsur,  því þetta var ekki fyrirfram ákveðið, og tókst söngurinn því ekki alveg nógu vel að dómi kórstjórans.  Sem betur fer voru fáir að hlusta. Meðan þessu fór fram fóru aðdáendur kórsins, sem gengu undir nafninu "kórbullurnar" í byen og kynntu sér krár og skóbúðir.

Frá Hróarskeldu hélt hópurinn til Skælskör, sem er lítill fallegur bær á suð-vestur Sjálandi og gengur undir nafninu Solskinsbyen því þar mælast flestar sólskinsstundir í Danmörku.  Haldið var rakleitt að íbúðaheimili eldri borgara og þar söng kórinn við góðar undirtektir íbúa og starfsfólks og þáði kórinn þar veitingar að söng loknum.  Mjög gaman var að hlýða á kór aldraðra kvenna sem söng svo fyrir okkur af sannri gleði og innlifun.  Í kórnum var móðir Atla Ágústssonar, formanns kórsins, en hún hefur lengi búið í Danmörku, er af íslensku bergi brotin og talar góða íslensku.  Þessi fallega, háaldraða kona var bæði glöð og hrærð yfir því að fá þennan íslenska kór í heimsókn í Sólskinsbæinn.

Veðrið lék við okkur, sól og blíða og þessu næst hélt hluti hópsins í skoðunarferð að nýju brúnni yfir Stórabelti, sem átti að opna með konunglegri viðhöfn nokkrum dögum síðar. Þeir værukæru röltu hins vegar í bæinn í blíðunni og skoðuðu sig þar um og kýldu vömbina.

Um kvöldið hélt kórinn auglýsta tónleika í kirkjunni í Sólskinsbænum á vegum Norræna félagsins.  Tónleikarnir voru vel sóttir og vakti það undrun okkar að sjá marga frá heimili eldri borgara, sem verið höfðu með okkur fyrr um daginn.  Kórinn og einsöngvararnir Þuríður og Þorgeir ásamt undirleikurunum Kolbrúnu, Guðna og Baldri stóðu sig með prýði við agaða stjórn Páls Helgasonar, kórstjóra og hljómburðurinn var sérlega góður í þessari gömlu og fallegu kirkju.  Þetta var sannarlega skemmtilegur og vel heppnaður dagur sem endaði með samsæti í boði Norræna félagsins, þar sem boðið var upp á brauð og öl að dönskum hættti, með tilheyrandi þakkarræðum á báða bóga.  Sæll og ánægður hópur kom til baka um miðnættið, feginn að komast til hvílu.

3. júní

Á slaginu 8:14 var haldið af stað í heimsókn í dönsku "Orkustofnunina" eða Energystirelsen í Kaupmannahöfn.  Fyrirtækið Köbenhavns Belysningsvæsen sendi rútu eftir okkur á hótelið,  ásamt leiðsögumönnum, þeim Knud...... og Ole Bilde, sem fræddu okkur um merkar byggingar og fleira sem fyrir augu bar á leiðinni.  Hjá Energystirelsen byrjuðum við á að næra okkur á kaffi og vínarbrauðum og síðan var lagið tekið við góðar undirtektir starfsfólksins.  Gísli Gíslason var þessu næst með stutta kynningu á starfsemi Landsvirkjunar áður en við fórum í fylgd Knuds og Ole  í gönguferð um Löngulínu til fundar við litlu hafmeyjuna.  Erla Guðmundsdóttir átti einmitt afmæli þennan dag og þótti því tilhlýðilegt að syngja fyrir hana afmælissönginn hjá hafmeynni og sáum við ekki betur en hún felldi tár af óvæntum fögnuði undir dökkum gleraugunum.  Nú fórum við á vit Margrétar Þórhildar, sem nýverið hafði verið í heimsókn á Íslandi.  Okkur er hlýtt til Þórhildar, því hún er nú eina íslenska prinsessan sem við höfum átt og vonuðum við því heitt og innilega að hún væri heimavið og kæmi út að veifa, en sú von brást þrátt fyrir að kórinn tæki lagið á torginu í Amalíenborg. 

Næst á dagskrá var heimsókn út á Amager í Amagerværket, sem er nýjasta og stærsta orkuver í Kaupmannahöfn og framleiðir raforku með kolum og rekur fjarvarmaveitu.  Þar var okkur kynnt öll starfsemin, sem er nokkuð fjarri þeirri sem fram fer hjá LV.  Eftir hádegi var okkur boðið í "frokost" sem var glæsilegt smurt brauð og öl.  Já þeir eru gestrisnir Danir og veitandi, við vorum sífellt að næra okkur allan túrinn. Síðan var farið með okkur upp á þak til að skoða umhverfið og útsýnið yfir Eyrarsundið og borgina, það var stórkostlegt.

Næst var haldið til höfuðstöðva gestgjafa okkar hjá Köbenhavns Belysningsvæsen, sem er staðsett í hjarta Kaupmannahafnar.  Þar var okkur tekið með kostum og kynjum í glæsilegum móttökusal fyrirtækisins.  Er inn kom rákum við fyrst af öllu augun í eina heljarstóra bjórdælu,

úr messing, á miðju gólfi og skipti það engum togum að það var strax byrjað að dæla í glösin.  Við urðum nú hálf vandræðaleg, því kórinn átti að syngja sameiginlega með karla- og kvenna- kórum þeirra Belysningsmanna.  Það eru nefnilega óskráðar reglur á Íslandi "að eftir einn ei syngi neinn", þ.e.a.s. ef  sungið er í kór fyrir áheyrendur.  Merkilegt,  eins og við Íslendingar teljumst nú óöguð í drykkjunni að  Danir skuli slá okkur út í þessu.  Þeim þótti greinilega ekkert tiltökumál að fá sér öl þótt þeir ættu að syngja fyrir okkur.  Þarna var virkilega glatt á hjalla og skemmtilegt og kórarnir sungu fyrst hver fyrir sig og síðan allir saman.  Kórarnir stóðu sig með ágætum, en ekki var þó laust við að "bullurnar" fengju kökk í hálsinn og tár í augnkrókana af stolti yfir sínum vel æfða kór, einsöngvurum, undirleikurum og stjórnanda.   Slegið var á létta strengi og ólíklegasta fólk fór að snakka dönsku, eftir að hafa farið nokkrar ferðir að dælunni góðu og auðvitað var endað með því að slá upp veislu með pinnamat, öli og léttvíni, ákaflega huggulegt í alla staði því  þannig er það víst ævinlega í Danmark, þeir kunna "at hygge sig". 

Það var bara verst að Hjörtur, bulla, sem kallaður var "upptakari kórsins"  var svo upptekinn við videovélina, sem hann réði sig á til að fá að koma með til Köben, að hann komst varla að dælunni fyrir annríki.  Teitið endaði svo með gjafaskiptum, bolum og geisladiskum og síðan

gengu kátir og hressir kórfélagar með bullurnar í eftirdragi  heim á hótel um kvöldmatarleytið og nú var kvöldið líka frjálst til hvers sem var.  Sumir fóru í Tívoli til að halda upp á afmæli og fá smá kikk í rússíbananum,  aðrir fóru leynt enda fer engum sögum af þeim hér.

4. júní

Enn vorum við snemma á ferðinni, eða klukkan rúmlega 8, er við lögðum af stað til Ballerup að heimsækja fyrirtækið Elkraft.  Þar var allt sem fyrr í ferðinni,  vinsamlegar mótttökur í fallegu og nýtískulegu umhverfi og þeir fylgdu okkur enn þeir Knud og Ole, með sinn góða danska "humor".  Kórinn söng fyrir starfsmennina við góðan orðstí og vakti þjóðsöngurinn alveg sérstaka athygli.   Síðan var boðið í kaffi og vínarbrauð og eftir það skoðuðum við stjórnstöðina þeirra.  Öll vorum við leyst út með gjöfum, fallegum silkislæðum og ullartreflum áður en við kvöddum. 

Páll kórstjóri þakkaði kórnum fyrir góðan söng í Elkraft, er við komum í rútuna, en hann var orðinn svo vandlátur, síðan hann steig á danska grund, að hann bað bassana vinsamlegast að ræskja sig betur,  tenórana að gefa meiri styrk og ölturnar að taka betur á. Sóprönur fengu engar ábendingar frá stjóranum í þetta sinn.

Nú var ekið meðfram vatninu Furesöen, um sérlega fallegt skógi og blómum vaxið svæði og veðrið lék svo sannarlega við okkur.  Þarna við vatnið stendur forsætisráðherrabústaður Dana.

Ekki var lengi hvíld því nú fórum við að heimsækja Pihl & Sön, verktakafyrirtæki sem lengi hefur unnið að virkjunarframkvæmdum á Íslandi og haft mikil og góð samskipti við Landsvirkjun.  Þetta er sérstaklega nýtískulega hannað húsnæði, hátt til lofts, allt úr steini, stáli og gleri og mest í gráum lit, dálítið hart og kuldalegt við fyrstu sýn, en venst áreiðanlega vel.  Þarna var hljómurinn eins og í bestu kirkju og söngur kórs og einsöngvara vakti fögnuð og hrærði hjörtu Íslendinganna sem starfa hjá fyrirtækinu, en þeir eru nokkuð margir.  Fjölbreyttur hádegisverður af bestu gerð var í boði að söng loknum og forstjórinn og Íslandsvinurinn Sören Langvad þakkaði fyrir sig og sína og lét í ljósi sérstaka ánægju með heimsóknina og Atli formaður kórsins galt í sömu mynt  fyrir hönd kórsins.

Nú var gert hlé á dagskránni góðu og flestir héldu inn til Köben með lest til að komast á "Strauið" þetta var að verða nokkuð ískyggilegt, enginn tími hafði gefist fram að þessu til búðarráps.  Allir í góðu stuði, sungið  var og trallað í lestinni.  Nokkrir héldu í Dyrhavsbakken og fóru þar rúnt í ýmsum glæfratækjum.  Um kvöldið átu þeir sem ekki voru gengnir upp að hnjám heimsins bestu nautasteikur eða kínverskan mat og nutu lífsins vel, hinir fengu sér bara pylsur og hamborgara og skjögruðu síðan heim á hótel.  Þar hóf Badda, kona kórstjórans, að flytja óborganlega brandara úr sínum eigin brandarabanka  svo hlátrasköllin ómuðu um ganga.   Næturvörðurinn setti ofan í við okkur eins og óþekka krakka en við gátum ekki hætt að hlæja fyrr en við vorum komin með verki í  kvið og drifum okkur loks í bælið.  Það eina sem skyggði á þennan góða dag var að yngsti maðurinn í kórnum, Baldur Sigurðsson var rændur sínu reiðufé af herbergi sínu.

5. júní

Dýrðardagur,  þjóðhátíðardagur Dana, búðir lokaðar og við gátum lúrt aðeins lengur og slappað af eftir stranga undanfarna daga.  Frí áttum við  til kl. 16:30. 

Veðrið gott og margir fóru á Strauið til að skoða stemninguna og drekka "sódavatn" í sólinni.   Merkilegt fannst okkur að engin teikn sáust um að það væri þjóðhátíð í borginni, hvergi var flaggað hvað þá að lúðrablástur hljómaði um stræti.   Ja, þetta þætti nú þunnur þrettándi heima, engin spariföt né þjóðlegheit í gangi hjá frændum vorum Dönum.

Lagt í hann til Ballerup um fimmleytið allir voru í sínu fínasta pússi, bláu kjólunum og smokingunum nýju.   Kóramót fór fram í bænum þessa dagana 2.-5. júní  og Landsvirkjunarkórinn átti að syngja á  tónleikum í  kirkjunni í Skovlunde kl. 19:30 um kvöldið, ásamt nokkrum dönskum kórum.   Kórinn fór strax til kirkju að æfa, en bullurnar héldu fljótlega á næsta vertshús meðan þær biðu þess að englaraddirnar hæfu upp raust sína.

Tónleikarnir voru mjög skemmtilegir, vandaðir og vel heppnaðir.  Gestgjafar okkar frá Tryg Baltica kórnum sungu við stjórn Ulriks Soelberg og Landsvirkjunarkórinn söng nokkkur lög ásamt einsöngvurunum, Þuríði og Þorgeiri við mjög góðar undirtektir.  Nokkrir Íslendingar sóttu tónleikana, m.a. frændfólk Gísla Gíslasonar og var það sérlega ánægt  með sönginn. 

Aðrir kórar voru: Skovlunde koret, Musica Viva, Amacantus og Vestegnens Musikhöjskoles Kor.  Stjórnendur voru Silvia Berg og Bente Hanke.  Einsöngvarar voru Kirsten Schultz Hansen, sópran og Elisabet Hanke, alt.  Þær sungu báðar mjög  fallega.  Þessir kórar fluttu Gloriu Vivaldis glæsilega, ásamt einsöngvurum og hljómsveit.

Allir kórarnir stóðu sig með prýði þetta kvöld og það var glaður hópur sem gekk út úr kirkjunni og fór til gestgjafanna í Tryg Baltica húsinu, að tónleikum loknum.  Hjá þessu tryggingafyrirtæki  starfa alls  um 3000 manns, þar af um 1800 í Ballerup (Skovlunde).  Samt eiga þeir í erfiðleikum með að ná fólki í kórinn, sem er nú aðeins 25 manna blandaður kór.  Danir eru áreiðanlega ekki jafn söngelskir og við.  Það lá nú við að við fengjum víðáttubrjálæði yfir flottheitunum er við gengum inn í húsið og matsalinn þeirra, þar sem okkur var haldin dýrindis veisla með mat og drykk, eins og hver gat í sig troðið.  Léttleikinn ríkti þetta kvöld,  kórarnir sungu á víxl og gerðu að gamni sínu og blönduðu geði á dönsku.  Heim var svo haldið undir miðnætti og kom þá andinn yfir menn og fauk í kviðlingum.  Örn Arason, fyrrverandi formaður kórsins,  hafði lent í hremmingum og verið rændur peningapung sínum. Menn vildu meina að við þetta hefði hann misst sexapíl. 

Örn lét þá þessa fjúka:

Áður ég vakti eftirtekt

íturvaxinn niður.

Nú er horfið Norðurland

nú þykir stúlkum miður.

Þá kvað Þorgeir:  (í píslarsögustíl)

Rændur var og ruplaður

rifinn bæði og stunginn.

Hæddur var og hnuplaður

þeir hirt´af honum punginn

Örn svaraði þá tenórnum um hæl:

Þeir ganga um og gefa ráð              Ég segi fyrir sjálfan mig

göfugir og glaðir.                              sem ekkert hef að fela.

Tenórar í húð og hár                                   Þeir yrkja helst um aðra en sig

hæfilega graðir.                                sem engu er af að stela.

Sigurður Arnalds kom þá Þorgeiri vini sínum til hjálpar, er hann varð orðlaus:

Í makindum lá sá magri sveinn

mettur og vel útsunginn.

Huldumaður hyskinn einn

hirti þá af honum punginn.

Meira frá Sigga Arnalds á öðrum nótum:

Bjarta von í brjósti mér el

om Ballerupsang som torden.

Stala-kórinn stendur sig vel

og stemmerne, de er i orden.

Þegar Páll kórstjóri heyrði talað um "stemmerne" gekk hann niður tröppurnar í rútunni og ætlaði að segja eitthvað en þá virtist andinn koma yfir Þorgeir á ný,  sýndist kominn í nýjan hugarheim við ljóðið góða "Svantes lykkelige dag" um hana nöktu Nínu, sem kórinn var búinn að syngja oft í ferðinni, á dönsku,  við góðar undirtektir.

Nu kommer Palle ned

nakinn að gömlum "seð".

Badda er gäet i bad

og það verður at have það.

Með þessum leirburði endaði þessi fjörugi kveðskapur kappanna enda löngu komin háttatími

fyrir flesta, eftir mjög viðburðaríkan þjóðhátíðardag.

6. júní

Ekki var allt búið enn, kl. 11 var ekið til Ballerup þar sem kórinn hugðist taka lagið í tveim verslunarmiðstöðvum.  Sumar bullurnar ákváðu nú að vera heima við og kanna verðlagið í leðurbúðum og öðrum álíka, sem reyndist allt of hagstætt fyrir suma. Áður hafði verið meiningin að allir kórarnir á mótinu hittust með áherslunni  "Byen synger"og syngju á götum úti og í ýmsum stofnunum,  en það hafði víst reynst erfitt að ná dönsku kórunum saman snemma á laugardegi og það var því blásið af.  Allir voru nú klæddir dökkbláu, merktu LV-bolunum með slagorðinu " Ren energi fra Island"  og allt var líka á léttum nótum þennan morgun.  Sungin voru léttari lögin af prógramminu og spilað var undir á nikkuna, meira að segja var sporið tekið í lokin.  Áheyrendur létu í ljósi hrifningu og spurðu hvort þetta væri "frægur kór" á Íslandi.  Við játuðum því auðvitað! 

Eftir þessa góðu uppákomu var gert hlé á söng og tralli til kl. 17:30.

                 --------------

Kvöldið var ungt og áfram var haldið á sömu braut, nú var það ekki minna en "Galakonsert" sem hefjast átti  um sjöleytið í Baltoppen, samkomuhúsi í Ballerup.  Þarna hittust allir kórarnir, sem tekið höfðu þátt í kóramótinu og sungu, hver fyrir sig og síðan mynduðu þeir einn risastóran kór og sungu saman.  Það tókst alveg þokkalega en synd var hvað hljómburðurinn var slæmur í þessu húsi.  Kórbullurnar voru enn sem fyrr að rifna úr monti yfir sínum söngvurum, undirleikurum og stjórnanda.  "GÓÐIR"

Ekki gleymdist að næra sig vel á mat og drykk þetta kvöld, fremur en hin fyrri og síðan var slúttað með því að hljómsveitin og söngsveitin Showsingers steig á svið og spilaði og söng af miklu fjöri.  Við dönsuðum dulítið, en nú komu Danirnir okkur enn á óvart, ótrúlegt, við vorum hressari í dansinum en þeir.  Haldið heim á leið um miðnætti eftir góðan dag og þá tók næturlífið við hjá þeim sem enn höfðu þrek til að ræskja sig og gefa í.  Auðvitað fóru englabörnin inn að sofa, en bullurnar héldu flestar út í nóttina með leiðsögn "gamalla" dansklærðra verkfræðinga, sem sögðust sko vita um "Nelluna" og aðra góða pöbba fyrir íslenska næturgöltrara.  Pöbbaleitin gerðist löng og ströng og nú var líka farið að rigna og sumir urðu þá dálítið pirraðir og drifu sig heim.  Fáir pöbbar reyndust nógu rúmgóðir fyrir hópinn, en fyrir rest létum við samt slag standa og tróðum okkur inn á einn góðan með lifandi músik, enda orðin þyrst á göngunni og nú mátti alls ekki missa af neinu, bara einn dagur eftir.

Þar sem formlegri kórdagskrá var nú alveg lokið var þetta mjög afslappaður selskapur og ágætur fyrir svefninn.

7. júni

Sunnudagur til sælu.  Allir "fyr og flamme" veðrið gott 18¨° hiti.  Fólk grúppaði sig í frokost, sumir fóru út að hjóla, aðrir fóru í Kristjaníu að skoða gömlu hippana og hassið.   Um kvöldið var hópast á steikhúsið góða, þar sem himnesku nautasteikurnar fengust og síðan endað með stæl á Barónum og Barónessum eða í Tívolí.  Næstum allir stilltir og komnir heim um miðnætti.

8. júní

Mánudagur og allar búðir opnar.  Mikil spenna hjá öðru kyninu í morgunmatnum, hvar fékkstu brúna leðurjakkann með skinninu?  Rosalega var hann smart!  Þetta er miklu ódýrara en heima.  Nú voru góð ráð dýr, drífa sig út að versla, kannski  missum við  af einhverju. 

Hitt kynið lét sér fátt um finnast og át sína spægipylsu í rólegheitunum.

Út úr herbergjum um hádegi, dót í geymslu, farið á Strikið á síðasta sjens. 

Kastrup flugvöllur seinnipartinn, öllu lokið, nei! fríhöfnin er eftir.

Ostur, partýskinka, spægipylsa, lifrarkæfa, postulín, hvar endar þetta? 

Flugvél kallar og ég sem ætlaði að fá mér öl fyrir flugtakið, skítt með það, hlaupa í vélina. 

Alltaf jafn gott að setjast og vera á leiðinni heim, alveg sama hve ferðin var annars góð, slökun,  kaffi og koníak eftir matinn.  

Lending! Fríhöfn! Machintos! After Eight! Toblerone! Bailys! Grand! Koníak!

Alltaf sama sagan.  Bruðl!

Það er bara svo ljúft að eiga eitthvað í pússinu, næst þegar koma gestir. 

Faðmlög, kossar, umm!!! frábært, búið!

----------------------------------------

P.S.   Að þessari litlu kórferðasögu lokinni vona ég að þið hafið haft örlítið gaman af lestrinum og að ég hafi engan sært eða móðgað.   Ekki getur skrásetjari látið undir höfuð leggjast að hrósa Atla, formanninum okkar, sem aðallega sá um að skipuleggja ferðina fyrir kórinn,  hann stóð sig frábærlega  og talaði líka svo góða  dönsku að hann var sko betri en Danirnir. 

Nú! er hann Hálfbauni?  Það hlaut að vera.  Ég hélt að hann hefði bara verið dönskukennari eins og Palli.

---------------------------

Ég held að á engan sé hallað þótt Atli og hans hjálparkokkar fái 9,5 fyrir frammistöðuna og þá óeigingjörnu vinnu sem í undirbúninginn var lögð, ég veit að það tók vikur og mánuði. 

Hafið öll hjartans þökk fyrir frábæra ferð og skemmtilegheit:  Formaður, stjórn, kór, stjórnandi, einsöngvarar, undirleikarar og síðast en ekki síst kórbullur, sem veittuð félögunum móralskan stuðning. 

Hér sannaðist það að þegar allir leggjast á eitt, gengur allt eins og í lygasögu.

Bara ein spurning!

Hvenær förum við aftur og hvert?

Skrifað í ágúst 1998

Kristín V. Richardsdóttir.

Þegar ég var búinn að fara eina ferð sem hjálparkokkur á M/S Esju í janúar 1960 leið ekki á löngu þar til sjómennskan fór að toga í mig aftur. Pabbi minn og Einar bróðir áttu góð sambönd hjá Skipadeild Sambands Íslenskra Samvinnufélaga eða SÍS eins og enn er sagt þegar maður á að brosa til ljósmyndarans.

Það var þessvegna hægur vandi að verða ráðinn sem messagutti (vikapiltur á góðri íslensku eins og stendur í sjóferðabókinni minni) á M/S Jökulfell sem var frýstiskip sem sigldi með frosnar sjávarafurðir til Bandaríkjana. Skipstjóri var Arnór Gíslason og átti ég eftir að sigla með honum aftur á M/S Helgafelli  1969.

Við lögðum af stað frá Íslandi upp úr miðjum mars og hrepptum snarvitlaust veður alla leiðina yfir Atlantshafið og að auki þurfti nokkrum sinnum að stöðva aðalvélina sökum þess að það brotnuðu eða festust stimplar (bullur á góðri íslensku) í henni.

Mitt starf var að leggja á borð fyrir yfirmenn skipsins í morgunmat, hálfellefukaffi, hádegismat, siðdegiskaffi, kvöldmat og kvöldkaffi. Svo átti ég einnig að taka til næturmat handa þeim og að sjálfsögðu að vaska upp eftir þessa  10 yfirmenn, og ekki var nú uppþvottavél um borð !

Ég sá líka um að þrífa herbergin þeirra, búa um rúmin þeirra og jafnvel bursta skóna þeirra. Eins og sést á þessu var þetta ærið starf fyrir 14 ára óþroskaðan pilt . Ég sé ekki 14 ára ungling fara í svona starf í dag. Það er áreiðanlega líka bannað og mundi flokkast sem barnaþrælkun.

 Þar að auki var ég drullusjóveikur og ófáar ferðir átti ég á afturdekkið ælandi og spúandi og Eggert bryti var rosalega strangur við mig og skammaði í grið og erg þó að ég reyndi að gera mitt besta. Hinir yfirmennirnir voru mis-erfiðir við mig en ég býst við að framkoma flestra þeirra  mundi flokkast undir einelti í dag.

Ég hét því að ég skyldi ALDREI aftur stíga um borð í skip  eftir þessa ferð. En þegar við sigldum Jökulfellinu inn í höfnina í New York og Manhattan blasti við í heiðskíru sólskinsveðri í allri sinni dýrð með Frelsisstyttuna, Empire State og öll hin háhýsin var ég svo dolfallinn að ég skipti um skoðum og hét því að gera sjómennsku að ævistarfi. Það var mikil upplifun og margt framandi sem ég sá. Fyrst kom heilt herskip og lagðist upp að okkur á ytri höfninni og við þurftum allir að fara í fingrafaratöku og tittlingaskoðun og svo var að sjálfsögðu búið að kanna hvort einhverjir okkar hefðu tengsl við Kommunista. Það fór heill dagur í þetta.

Við lögðums að bryggju við Harboursite Terminal í New Jersey en það var gríðarlega stórt hús sem var að mestu bílastæði og ég man hvað ég var hissa að sjá götur á mörgum hæðum í húsinu. Svo var að sjálfsögðu farið upp á Manhattan og Brooklyn að skoða borgina og ég man svo vel ennþá eftir lyktina af frönskum kartöflum, hamborgurum og svertingum og tónlistina úr plötubúðunum. Við fórum líka í heimsókn til íslenskrar konu sem hét Eyja og var gíft bandaríkjamanni sem hét Frank að mig minni. Þau hjónin voru með verslun sem íslenskir sjómenn versluðu mikið við og voru ljósbláar Wrangler gallabuxur sérstaklega vinsælar á þessum tíma og mikið keypt af þeim og Wrigleys tyggjugúmmi var líka í hávegum haft.

Jæja, þetta átti nú bara að vera smá frásögn um fyrstu utanlandssiglinguna mína en þegar ég var byrjaður að skrifa rifjaðist svo margt upp. Ég vona að einhverjir hafa gaman af að les um þessa sjóferð óharðnast unglings til USA.

M/S Jökulfell í mars 1960.

Da der var gået et par måneder fra min første sørejse som hjælpekok på passagerskibet Esja  fik jeg lyst til at prøve igen. Min far og min bror, Einar; havde gode forbindelser hos rederiet Skipadeild SIS så der gik ikke mange dage før jeg blev mønstret som messedreng på fryseskibet Jökulfell der sejlede med frossen fisk til USA. Skibets kaptajn hed Arnór Gíslason og ham sejlede jeg også med til Nigerien 1969.

Vi sejlede fra Island i midten af mars og fik et frygteligt stormvejr næsten hele vejen til NewYork og desuden blev vi nød til at stoppe hovedmotoren flere gange på grund af  stempler der satte sig fast eller gik i stykker.

Mit arbejde om bord gik ud på at dække bord til skibets officerer til morgenmad, formiddagskaffe, middagsmad, eftermiddagskaffe, aftensmad og aftenskaffe. Jeg skulle også sætte frem og lave natmad til dem og selvfølgelig vaske op  for de 10 officerer og der var jo ikke nogen vaskemaskine ombord.

Jeg skulle også rydde op og rengøre deres værelser, rede deres senge ja, og minsandten også børste deres sko. Som I kan se var det et enormt arbejde for en umoden 14 år gammel dreng og jeg kan ikke rigtig forestille mig et barn på den alder i den situation i dag. Det ville sikkert også være forbudt og kaldt børneslaveri.

Oven i købet var jeg søsyg næsten hele sejladsen og der var mange løbeture ud på agterdækket for at kaste op. Hovmester Eggert var meget streng mod mig og skældte mig ud hele tiden selv om jeg lagde mig frem ved at gøre mit arbejde så godt som jeg nu kunne, en søsyg spinkel gut på 14 år. De andre officerer kunne også være slemme og jeg var udsat for ubamhjertig forfølgelse.

Jeg lovede mig selv at jeg aldrig ville sætte mine ben ombord i et skib igen når denne sejlads var overstået. Men da vi sejlede M/S Jökulfell ind i havnen i New York og jeg så Manhattan badet i sol med Statue of Liberty og Empire States var jeg så betaget at jeg bestemte at sømandslivet rigtig var noget for mig. Det var virkelig en fantastisk og overvældende oplevelse. Det første der skete var at der kom et stort krigsskib uden på vores skib og mandskabet skulle stille op til fingeraftryk og vise tissemand til lægen og de havde i forvejen undersøgt om der var nogen af os der havde haft forbindelse med kommunister. Det gik der en hel dag med,

Vi lagde an til kajen ved Harboursite Terminal í New Jersey og det var et enormt stort hus der for det meste blev brugt til kontorer og parkeringspladser og jeg kan huske hvor forbavset jeg blev da jeg så alle gaderne på de mange etager inde i det store hus.

Vi var selvfølgelig oppe på Manhattan og i Brooklyn hvor jeg tydelig kan huske atmosfæren og lugten af pomfritter og burgers og musikken fra pladeforretninger. Vi besøgte også en islandsk dame der hed Eyja og var gift med en amerikaner der hed Frank hvis jeg husker rigtigt. Eyja og Frank havde et firma hvor islandske sømænd handlede meget og jeg kan huske at lyseblå Wrangler cowboybukser var meget populære på Island og der var også mange der holdt meget af Wrigleys tyggegummi.

Nå, dette skulle have været en kort beskrivelse af min første rejse som sømand til udlandet, men da jeg var igang var der så mange ting jeg huskede. Jeg håber der er nogen der gider at læse om den umodne drengs sørejse til USA